Mỗi năm vào ngày 2 tháng 11, Hội Thánh Công giáo dành trọn một ngày để cầu nguyện cho những người đã qua đời: cha mẹ, ông bà, bạn hữu, và cả những người không còn ai nhớ đến. Năm 2026, Lễ Các Đẳng Linh Hồn rơi vào Thứ Hai, ngày 2 tháng 11, ngay sau Lễ Các Thánh.
Nghe thì có vẻ là một ngày buồn, nhưng thực ra đây là một ngày của hy vọng. Cầu nguyện cho một người đã khuất nói lên hai điều cùng lúc: cái chết không cắt đứt mối dây giữa ta với họ, và ta tin tưởng rằng Thiên Chúa sẽ hoàn tất công trình tốt đẹp Người đã khởi sự nơi họ.
Với nhiều người Công giáo Việt Nam, cả tháng 11 là tháng các linh hồn, và ngày 2 tháng 11 là trung tâm của tháng ấy.
Lễ Các Đẳng và Lễ Các Thánh: khác nhau thế nào?
- Lễ Các Thánh (1 tháng 11) mừng kính tất cả những ai đã ở trên thiên đàng, các vị thánh nổi tiếng cũng như vô số vị thánh vô danh. Đây là một lễ trọng và, ở nhiều quốc gia, là một lễ buộc (hãy hỏi Hội đồng Giám mục nơi bạn sống, vì quy định mỗi nơi mỗi khác).
- Lễ Các Đẳng Linh Hồn (2 tháng 11), tên chính thức là Lễ Cầu cho Tất cả các Tín hữu đã qua đời, là ngày cầu nguyện cho những người đã chết có thể vẫn đang được thanh luyện trước khi được thấy Thiên Chúa. Đây không phải là lễ buộc, dù nhiều người Công giáo vẫn đi dự Thánh Lễ.
Tập tục dành một ngày mỗi năm cho tất cả các linh hồn thường được truy về thánh Ôđilô, viện phụ đan viện Cluny, người đã ấn định ngày 2 tháng 11 cho việc này trong các đan viện của ngài vào khoảng năm 1000. Về sau tập tục lan rộng khắp Hội Thánh Tây phương.
Vì sao người Công giáo cầu nguyện cho người đã qua đời
Hội Thánh dạy rằng những ai chết trong ân sủng và tình nghĩa với Thiên Chúa, nhưng chưa được thanh luyện hoàn toàn, thì chắc chắn được cứu độ, song vẫn phải trải qua một cuộc thanh luyện sau khi chết để có thể vào hưởng niềm vui thiên đàng. Hội Thánh gọi cuộc thanh luyện sau cùng này là luyện ngục. Đó không phải là một hỏa ngục nhỏ hơn; đó là chặng cuối của việc được chuẩn bị cho tình yêu (Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 1030–1031).
Nhờ mầu nhiệm các thánh thông công, mối dây giữa người sống và người chết không bị cắt đứt. Hội Thánh trên trần gian có thể giúp những người đang được thanh luyện bằng lời cầu nguyện, trên hết là dâng Thánh Lễ cho họ, và cũng bằng việc bố thí, các ân xá và việc đền tội (Giáo lý, số 958 và 1032).
Việc này đã có từ rất xa xưa. Sách Giáo lý nhắc đến sách Macabê quyển thứ hai, chương 12, nơi ông Giuđa Macabê cho dâng lễ vật đền tội cho các binh sĩ tử trận, để họ được giải thoát khỏi tội lỗi.
Trên hết, Hội Thánh cầu nguyện cho người đã qua đời vì Hội Thánh tin vào sự phục sinh:
Gioan 11:25–26
"Đức Giêsu nói với cô: 'Chính Thầy là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Thầy, thì dù có chết cũng sẽ sống. Ai đang sống mà tin vào Thầy, sẽ không bao giờ phải chết. Chị có tin điều này không?'"
Lễ Các Đẳng Linh Hồn được giữ thế nào trên thế giới
Tập tục mỗi nơi mỗi khác, và việc viếng mộ thường diễn ra vào ngày 1 tháng 11, khi nhiều người được nghỉ làm.
- Ba Lan. Các gia đình đi về, nhiều khi rất xa, đến mộ người thân vào khoảng ngày 1 và 2 tháng 11. Họ dọn dẹp mộ phần, đặt hoa và thắp znicze, những ngọn nến trong cốc thủy tinh. Tên gọi dân gian của ngày 2 tháng 11 là Zaduszki.
- Mêhicô. Día de Muertos (Ngày của Người Chết), khoảng ngày 1–2 tháng 11, nổi tiếng khắp thế giới với những bàn thờ tại gia (ofrendas), hoa cúc vạn thọ, ảnh người đã khuất và những món ăn họ ưa thích. Đây là một lễ hội dân gian và văn hóa, pha trộn truyền thống Công giáo với những truyền thống bản địa lâu đời hơn; tự nó không phải là một lễ phụng vụ. Nhiều gia đình kết hợp với Thánh Lễ và cầu nguyện cho người đã qua đời.
- Ý và Tây Ban Nha. Nhiều gia đình đi viếng nghĩa trang trong những ngày đầu tháng 11 và mang theo hoa, thường là hoa cúc.
- Philippines. Trong dịp Undas, các gia đình tụ họp bên mộ người thân, có người ở lại nhiều giờ hoặc suốt đêm.
Những kinh nguyện truyền thống cầu cho người đã qua đời
Kinh Lạy Chúa xin cho các linh hồn
Lời cầu nguyện quen thuộc nhất cho người đã khuất, đủ ngắn để đọc bên một ngôi mộ hay khi bạn nghe tin có người qua đời:
Lạy Chúa, xin cho các linh hồn được nghỉ ngơi đời đời, và cho ánh sáng ngàn thu chiếu soi trên các linh hồn ấy. Xin cho các linh hồn được nghỉ yên. Amen.
Nguyện xin linh hồn các tín hữu đã qua đời, nhờ lòng thương xót Chúa, được nghỉ yên. Amen.
Khi cầu cho một người, bạn có thể thay "các linh hồn" bằng "linh hồn [tên]". Có gia đình thêm kinh này vào lời nguyện trước bữa ăn, hoặc đọc sau mỗi chục kinh Mân Côi trong suốt tháng 11.
Thánh Vịnh 130 (De profundis)
Thánh Vịnh 130 được gọi là De profundis theo những chữ mở đầu bằng tiếng Latinh, "Từ vực sâu". Người Công giáo Việt Nam quen đọc thánh vịnh này dưới tên Kinh Vực Sâu. Từ lâu Hội Thánh đã dùng thánh vịnh này để cầu cho người đã qua đời, và nó thuộc về Kinh Nguyện cầu cho Người Chết theo truyền thống. Thánh vịnh mở đầu như sau:
Thánh Vịnh 130:1–2
"Từ vực sâu, con kêu lên Ngài, lạy ĐỨC CHÚA. Lạy Chúa, xin nghe tiếng con. Xin lắng tai nghe tiếng con nài van."
Thánh vịnh tiếp tục nói về lòng tha thứ của Thiên Chúa và về một linh hồn trông đợi Chúa suốt đêm dài, mong mỏi trời sáng. Hãy đọc chậm rãi trọn thánh vịnh và cầu nguyện thay cho người bạn đang tưởng nhớ.
Một lời cầu nguyện đơn sơ cho cha mẹ hay người thân yêu
Lời cầu nguyện này được viết cho bài viết này, không phải là kinh nguyện chính thức của Hội Thánh; bạn có thể dùng hoặc cầu nguyện bằng lời của riêng mình:
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã khóc bên mộ người bạn Lazarô. Con xin dâng lên Chúa [tên], người con thương yêu và nhớ mong. Con cảm tạ Chúa vì những năm tháng Chúa đã cho chúng con ở bên nhau. Xin tha thứ những gì còn dang dở giữa chúng con, và tất cả những gì nơi người ấy còn cần đến sự chữa lành của Chúa. Xin đưa người ấy vào ánh sáng và bình an của Chúa, và giữ chúng con hiệp nhất trong Chúa cho đến ngày gặp lại. Amen.
Ơn toàn xá cầu cho các linh hồn
Hội Thánh ban ơn toàn xá, chỉ nhường cho các linh hồn nơi luyện ngục, theo hai cách sau:
- Từ ngày 1 đến ngày 8 tháng 11, mỗi ngày, cho những ai sốt sắng viếng nghĩa trang và cầu nguyện cho người đã qua đời, dù chỉ cầu nguyện thầm.
- Vào ngày Lễ Các Đẳng Linh Hồn, cho những ai sốt sắng viếng một nhà thờ hay nhà nguyện và đọc tại đó Kinh Lạy Cha và Kinh Tin Kính.
Các điều kiện thông thường vẫn áp dụng: xưng tội, rước lễ, cầu nguyện theo ý Đức Giáo hoàng (thông thường là một Kinh Lạy Cha và một Kinh Kính Mừng), và dứt bỏ mọi quyến luyến với tội lỗi, kể cả tội nhẹ. Việc xưng tội và rước lễ không nhất thiết phải cùng một ngày; giáo xứ của bạn có thể cho biết cách áp dụng cụ thể. Nếu bạn muốn chuẩn bị xưng tội, hãy xem hướng dẫn cách đi xưng tội của chúng tôi.
Vào năm 2020 và 2021, trong thời gian đại dịch, Tòa Ân Giải Tối Cao đã nới rộng ơn toàn xá viếng nghĩa trang ra cả tháng 11. Đó là những biện pháp đặc biệt cho những năm ấy; còn năm nay, hãy hỏi giáo xứ hoặc giáo phận của bạn.
Xin lễ cầu cho người đã qua đời
Cách truyền thống nhất để cầu nguyện cho một người đã khuất là xin dâng Thánh Lễ cho họ. Bạn liên hệ văn phòng giáo xứ, cho biết tên người đã qua đời, và một linh mục sẽ dâng Thánh Lễ theo ý chỉ ấy. Theo thói quen, người xin lễ dâng một khoản bổng lễ nhỏ; giáo xứ sẽ cho bạn biết cách làm ở địa phương. Nhiều gia đình làm việc này vào ngày giỗ cũng như trong tháng 11.
Cầu nguyện giữa nỗi đau mất mát
Nếu người thân vừa mới qua đời, Lễ Các Đẳng Linh Hồn có thể làm bạn đau lòng. Điều đó không phải là thiếu đức tin. Thánh Phaolô không bảo các Kitô hữu đang đau buồn hãy thôi đau buồn, nhưng hãy đau buồn trong hy vọng:
1 Thêxalônica 4:13–14
"Thưa anh em, chúng tôi không muốn anh em chẳng hay biết gì về những người đã an giấc, để anh em khỏi buồn sầu như những người khác, là những người không có hy vọng. Vì nếu chúng ta tin rằng Đức Giêsu đã chết và đã sống lại, thì cũng vậy, Thiên Chúa sẽ đem những người đã an giấc trong Đức Giêsu đến cùng với Người."
Cầu nguyện cho một người cũng là một cách để tiếp tục yêu thương họ ngay lúc này. Bạn không thể gọi điện cho họ nữa, nhưng bạn vẫn có thể làm một điều tốt cho họ: thắp một ngọn nến, viếng mộ, hoặc đọc kinh Lạy Chúa xin cho các linh hồn mỗi tối trong tháng 11. Và cho những ngày không còn lời nào để nói, có lời hứa ở cuối Kinh Thánh:
Khải Huyền 21:4
"Người sẽ lau khô mọi giọt nước mắt trên mắt họ. Sự chết sẽ không còn nữa; cũng chẳng còn tang tóc, kêu than hay đau khổ nữa. Những điều cũ đã qua rồi."
Những câu hỏi thường gặp
Lễ Các Đẳng Linh Hồn năm 2026 vào ngày nào? Lễ Các Đẳng Linh Hồn vào Thứ Hai, ngày 2 tháng 11 năm 2026. Lễ Các Thánh vào ngày hôm trước, Chúa Nhật 1 tháng 11.
Lễ Các Đẳng Linh Hồn có phải là lễ buộc không? Không. Lễ Các Đẳng Linh Hồn không phải là lễ buộc, dù Hội Thánh rất khuyến khích đi dự Thánh Lễ để cầu cho người đã qua đời. Lễ Các Thánh ngày 1 tháng 11 là lễ buộc ở nhiều quốc gia.
Kinh cầu cho người đã qua đời là kinh nào? Kinh quen thuộc nhất là: "Lạy Chúa, xin cho các linh hồn được nghỉ ngơi đời đời, và cho ánh sáng ngàn thu chiếu soi trên các linh hồn ấy. Xin cho các linh hồn được nghỉ yên. Amen." Thánh Vịnh 130 (Kinh Vực Sâu) và việc xin dâng Thánh Lễ cũng là những cách truyền thống.
Tôi có thể lãnh ơn toàn xá tháng 11 cho chính mình không? Không. Ơn toàn xá tháng 11 khi viếng nghĩa trang hay nhà thờ chỉ nhường cho các linh hồn nơi luyện ngục, không áp dụng cho người đang sống.
Tưởng nhớ cùng Haven
Haven không có mục kinh nguyện dành riêng cho người đã qua đời, nhưng có thể giúp bạn tiếp tục cầu nguyện suốt tháng 11. Mỗi sáng, Haven mang đến cho bạn Tin Mừng trong ngày kèm một suy niệm và lời cầu nguyện ngắn, và vào buổi tối, xét mình buổi tối là một khoảnh khắc lặng lẽ để nhớ đến những người bạn đã mất. Nếu bạn đi xưng tội để lãnh ơn toàn xá, Haven Premium có phần xét mình trước khi xưng tội có hướng dẫn để giúp bạn chuẩn bị.
Các trích dẫn Kinh Thánh được dịch từ bản World English Bible (thuộc phạm vi công cộng).